Kurlandzkie Towarzystwo Literatury i Sztuki w Jełgawie
Tytuł
PLKurlandzkie Towarzystwo Literatury i Sztuki w Jełgawie
DEKurländische Gesellschaft für Literatur und Kunst
Opis
Towarzystwo zostało powołane do życia w 1815 r. Jego głównym celem było propagowanie sztuki, literatury i szeroko rozumianej kultury, a także prowadzenie badań genealogicznych dotyczących rycerstwa kurlandzkiego. Ważną rolą było także umacnianie żywiołu niemieckiego na terenie Kurlandii.
Przy Towarzystwie działało Kurlandzkie Muzeum Prowincjonalne, a także biblioteka i archiwum. Za czasów caratu władze rosyjskie były przychylne działalności Towarzystwa. Zmieniło się to wraz z uzyskaniem przez Łotwę niepodległości; nowe władze łotewskie nie sprzyjały wszelkim działaniom wspierającym mniejszości narodowe na ternie ich państwa. W 1935 r. administracja łotewska przejęła archiwum Towarzystwa, archiwalia te są do dziś przechowywane w Archiwum Państwowym w Rydze.
Zbiory Muzeum zostały zniszczone w wyniku działań wojennych w 1944 r. Natomiast zbiory biblioteki zostały ewakuowane z Łotwy w 1939 r. wraz z przesiedleniem Niemców bałtyckich do Rzeszy na mocy porozumień niemiecko-radzieckich. Wówczas to (w 1939 r.) Towarzystwo przestało funkcjonować. Biblioteka Towarzystwa trafiła do budynku zlikwidowanego Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu gdzie wspólnie z innymi zbiorami archiwalno-bibliotecznymi Niemców bałtyckich utworzyła Kulturgutsammelstelle der Baltendeutschen. Zbiory te nie zostały ewakuowane przez Niemców na zachód i pozostały w Poznaniu do zakończenia II wojny światowej. W 1946 r. na mocy decyzji Ministerstwa Oświaty polskiego rządu książki te trafiły do Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu, w której są przechowywane do dziś.
Woluminy pochodzące z biblioteki Kurländische Gesellschaft für Literatur und Kunst posiadają pieczęcie: Biblioth[eca] Soc[ietatis] Liter[arum] Curon[ensis], Bibl[iothek] f[ür] geneal[ogische] herald[ische] Sphragist[ik], [ex] Museo Curon[ensis].
