Gimnazjum Realne w Słupsku

Tytuł

PL Gimnazjum Realne w Słupsku

DE Realgymnasium in Stolp

Opis

Gimnazjum w Słupsku było pierwotnie instytutem kościelnym. Funkcję szkoły pełnił budynek, który istniał już w 1535 r. W 1596 r. na tym miejscu wzniesiono kolejny, przeznaczony także na cele szkolne (na rogu ówczesnych Butterstr., ob. Mikołajska, i Kirchplatz).

W 1796 r. zniszczony został „Helikon Stolpense”, jak dumnie nazywano budynek szkoły, a na jego miejscu stanął nowy ozdobiony wysokimi łukowatymi oknami i ozdobną wieżą oraz wysoko sklepionymi aulami, na który fundusze zdobyto dzięki zbiórkom w mieście i prowincji. Do 1834 r. były w niej tylko 3 klasy, podobnie jak liczba nauczycieli, których także było tylko 3, mimo iż już w 1816 r. powstał plan utworzenia w Słupsku gimnazjum. Jeszcze w 1833 r. z powodu ograniczonych funduszy do realizacji tych planów nie doszło, pomimo tego wciąż podnoszono stwierdzenie, że konieczne jest utworzenie takiej szkoły. Opracowano w tym czasie program nauczania, uwzględniający także uczniów, którzy po szkole chcieliby wstąpić na uniwersytet.

Dnia 11 sierpnia 1837 r. ówczesna Ratsschule otrzymała miano wyższej szkoły miejskiej. Prowadzenie szkoły powierzono rektorowi C.W. Schulzowi, który od 1845 r. nosił tytuł dyrektora. W 1848 r. budynek szkoły strawił pożar. Budynek odbudowano dodając 3 piętro, a nowy budynek uroczyście otwarto 12 kwietnia 1849 r. Dnia 1 lutego 1854 r. na mocy upoważnienia ministerialnego otrzymała szkoła tytuł „szkoły średniej”.

W ostatnim roku swojego działania (1856) liczyła 293 uczniów. Liczba uczniów, którzy chcieliby kontynuować naukę na uniwersytetach rosła. Ówczesny okręg słupski liczył 162 dobra ziemskie i 10 większych posiadłości. Najbliższe gimnazja były w Gdańsku i w Szczecinku. W efekcie tego Rada Miasta podjęła decyzję, iż założenie gimnazjum jest koniecznością, a szkoła może służyć zarówno przyszłym studentom, jak i przyszłym urzędnikom. Ze sprawą tą skierowali się do administracji w Koszalinie. Pomyślnie przeprowadzone w szkole egzaminy, pozwoliły ustalić warunki, wg których utworzone zostało gimnazjum (m.in. miasto miało się zobowiązać do przygotowania odpowiedniego dla gimnazjum budynku).

Już w styczniu 1856 r. wysłano z Prowincjalnego Kolegium Szkolnego pismo do Ministerstwa o wyrażenie zgody na jego utworzenie. Dopełnienie formalności, znalezienie odpowiednich osób do prowadzenia gimnazjum udało się 1 kwietnia 1857 r. Pierwszym dyrektorem Gimnazjum był w l. 1857-1862 dr Kock z Gubina. Swoje obowiązki oficjalnie zaczął pełnić od dnia 1 sierpnia. W dniu utworzenia szkoły liczyła ona 290 uczniów. Dnia 18 października 1859 r. (jak podkreślano w dzień Bitwy pod Lipskiem (Bitwy Narodów) i dzień urodzin księcia Fryderyka Wilhelma Pruskiego poświęcono nowy budynek szkoły. Nadzór nad budową nowego gmachu powierzono rady miejskiemu Starckowi. Przy wielkim udziale z jednej strony władz z drugiej mieszkańców miasta ukończono nowy budynek gimnazjum.

Wśród dawnych uczniów i nauczycieli wielu wzięło udział w toczonych przez Prusy wojny. Nazwiska tych, którzy polegli na polu bitwy zostały uwiecznione na pamiątkowej tablicy (był wśród nich m.in. Georg v. Zitzewitz z Borzęcina), później w rocznicę bitwy pod Sedanem uroczyście odsłoniętej i zawieszonej w auli szkoły. W 1873 r. zanotowano jedną z najwyższych liczb uczniów 651. Po czasowym spadku, od 1893 r. ich liczba stale rosła. Kiedy dnia 25 października 1894 r. Nadprezydent Pomorza v. Puttkamer odwiedził szkołę, został poinformowany o wielu kwestiach dotyczących systemu szkolnictwa wyższego, oprowadzono go po salach i zbiorach szkoły. Zbiór szkoły powiększył się znacząco dzięki darowi sekretarza państwowego von Stephana, który był uczniem tej szkoły (przekazał on m.in. różne okazy ptaków). Dzięki temu przekazowi wiemy, że oprócz książek przechowywano w szkole bardzo zróżnicowane eksponaty.

Jak pisał Henryk Baranowski odnosząc się do bibliotek szkolnych „(…) większość z nich nie zawierała zbyt wiele cennego materiału (…) powtarzał się prawie ten sam materiał z zakresu historii Niemiec, literatury niemieckiej i filologii klasycznej, po części i z pedagogiki (...)” (Baranowski, 1990). Niestety nie wiadomo, jaki dokładnie zespół włączono do Biblioteki Uniwersyteckiej z dawnego Gimnazjum w Słupsku.

Bibliografia:
- Schulz, Beitrag zur Geschichte der höher. Bürgerschule in Stolp, Stolp 1953.
- Festschrift zur Jubiläumsfeier des Stolper Gymnasiums 19. Bis 21. April 1907, von Neumann [Paul], Stolp 1907.