Gimnazjum w Stargardzie (w tym Kościół Mariacki w Stargardzie)
- Tytuł
- PL Gimnazjum w Stargardzie (w tym Kościół Mariacki w Stargardzie)
- DE Gymnasium zu Stargard (Marienkirche in Stargard)
- Opis
- Gimnazjum w Stargardzie wzorowane na szczecińskim Pedagogium Książęcym ufundowane zostało zapisem testamentowym burmistrza Stargardu Petera Gröninga (1561–1631) w 1631 roku. Szkołę nazwaną Collegium Groeningianum otwarto w 1633 roku. Do końca swego istnienia, tj. do 1945 r. zachowała ona w nazwie nazwisko swego założyciela.
- W 1812 roku gimnazjum połączono z dwoma innymi szkołami miejskimi: Realną (Realschule) i Ratuszową (Rathschule), tworząc Królewskie Gimnazjum Gröninga (Königliches und Gröningsches Stadtgymnasium). Bibliotekę gimnazjalną utworzyły zapisy i darowizny, przede wszystkim absolwentów i profesorów. W 1820 roku włączono do niej księgozbiór podupadającej świątyni farnej pw. Najświętszej Marii Panny. W 1913 r. biblioteka liczyła ok. 20 000 tomów. Dysponowała pieczęciami (okrągłą i podłużną) z napisem w j. łacińskim: „Bibliotheca Gymnasii Reg. et Groening. Stargard/Pom.” i pieczęcią z napisem w j. niemieckim: „Bibliothek des Königlichen und Gröningschen Gymnasiums”.
- W październiku i w listopadzie 1945 r. książki z biblioteki gimnazjalnej zostały przewiezione – bezpośrednio z gmachu gimnazjum w Stargardzie, a także z zamku w Pęzinie (dokąd władze niemieckie ewakuowały część zbiorów stargardzkich) do Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu. Do toruńskiej książnicy trafiły przede wszystkim woluminy z biblioteki Mariackiej.
-
Bibliografia:
- Majewski Marcin, Śliwińska Arleta, Wymarła tradycja. Collegium Groeningianum w Stargardzie Szczecińskim, w: Wspólne dziedzictwo? Ze studiów nad stosunkiem do spuścizny kulturowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych, red. Zbigniew Mazur, Poznań 2000, s. 453-471. IV – 3460.
- Majewska Anna, Dzieje pewnej stargardzkiej biblioteki, „Bibliotekarz Zachodniopomorski”, 2005, nr 1, s. 54-58.
- Szramowski Wojciech, Starodruki z dawnej Bibliothek des Königlichen und Gröningschen Gymnasiums w Stargardzie szczecińskim w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu, „Folia Toruniensia”, t. 13, 2013, s. 131-138.
- Biblioteka redidiva. XVI-wieczne druki z dawnych bibliotek Stargardu, oprac. Michał Spandowski i Agata Michalska, Szczecin 2021, s. 27-38.
