-
Tytuł
-
PL
Biblioteka Miejska w Królewcu
-
DE
Stadtbibliothek Königsberg
-
Opis
-
Biblioteka Miejska w Królewcu powstała w XVI w. z księgozbioru pastora i reformatora Jana Poliandra (1487–1541), który w testamencie przekazał swoje zbiory miastu. Początkowo przechowywano je w kościele staromiejskim, później w ratuszu. Do zasobu włączono także bibliotekę prawnika i polityka Johanna Lomollera. W 1607 r. wszystkie księgi zgromadzono w ratuszu, a w 1702 r. powołano pierwszego bibliotekarza. Zbiory systematycznie powiększano m.in. o kolekcję Bartscha (576 wol.) oraz spuścizny profesorów. Za czasów Michaela Lilienthala (1686–1750) biblioteka przeżywała rozkwit, stając się instytucją publiczną (1736). W XIX w. znacznie się rozrosła – włączono m.in. kolekcję von Hippela (1840), a w 1876 r. otwarto nową siedzibę. Wydano katalog rękopisów (1909), rozbudowano magazyny i wprowadzono oświetlenie elektryczne. W okresie międzywojennym posiadała ponad 130 tys. woluminów. Po 1946 r. część jej zbiorów trafiła do Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu.
-
Znaki proweniencyjne
-
1. Pieczątka okrągła, fioletowa: Stadt-Bibliothek Königsberg i. Pr.
2. Pieczątka niebieska, okrągła: Stadtbibliothek Königsberg (Pr)
3. Pieczątka okrągła: STADT-BIBLIOTHEK KÖNIGSBERG PR.
4. Pieczątka okrągła: Stadtbibliothek Königsberg Pr.
5. Pieczątka: Königsberger Magistrats-Handbibliothek
6. Ośmioboczna pieczątka: Stadtbibliothek Koenigsberg, sygnatura: Od 766
7. Okrągła pieczątka: STADT-BIBLIOTHEK KÖNIGSBERG i. PR.; sygnatura: Od 1430 (8°) 4°.
8. Okrągła, fioletowa pieczątka: KOENIGSBERGER SAENGEVEREIN
9. Prostokątna pieczątka o ściętych narożnikach, w jej polu napis : Stadtbibliothek Königsberg
10. Okrągła fioletowa pieczęć: Stadtbibliothek Magistrat der Stadt Königsberg Pr. Na grzbiecie papierowa nalepka z sygn. czarny tusz: Q. 1347, na wyklejce górnej okładziny sygn. ołówkiem: Q. 1347
11. Pieczęć okrągła: Stadtbibliothek Königsberg i/Pr.
12. Pieczątka: Stadt-Bibliothek Königsberg(Pr.) [pod pieczątką ołówkiem Ponar]
13. Pieczątka: Der Oberbürgermeister der Stadt Königsberg Pr. Stadtbibliothek
14. Pieczątka własnościowa Rudolfa Reicke, prostokątna, fioletowa: Aus der bibliothek der Prof. Dr. Rudolf Reicke 1906 Acc: = nr 506.
15. Dedykacja autorska niemieckiej historyczki, badaczki folkloru Prus Wschodnich Elisabeth Lemke dla Rudolfa Reicke
16. Na okł. dedykacja własnoręczna Gottfrieda Döringa: "Herrn Dr R. Reicke Hochachtungs voll von dem Herausgeber G. Doering"
17. Odręczna dedykacja autorska Christiana Krollmanna dla A. Seraphima. Christian Krollmann od 1924 roku dyrektor Biblioteki Miejskiej i Archiwum w Królewcu i przewodniczący zarządu Verein für die Geschichte von Ost- und Westpreussen (od 1926 r.). Naklejka z zasadami wypożyczania: Zur Beachtung!
18. Nalepka: Geschenkt von Frau Oberbürgermeister Hoffman aus dem Nachlasse ihres Gatten und Sohnes (informacja o przekazaniu przez rodzinę księgozbioru burmistrza Królewca Hermanna Theodora Hoffmanna (1836-1902))
19. Naklepka: Aus der Bibliothek von Julius Dickert, weil. Stadtverordnetenvorstehr in Köigsberg (1863-1872). Geschenkt Juli 1907 (informacja o pochodzeniu egz. z biblioteki Juliusa Dickerta (1816-1896))
20. Naklejka donacyjna: Der Stadtbibliothek geschenkt von Verfasser, Königsberg Pr., d. Juli 1924.
21. Naklejka donacyjna informująca o pochodzeniu egzemplarza z biblioteki niemieckiego historyka Augusta Seraphima (1863-1924).
22. Naklejka donacyjna: Der Stadtbibliothek geschenkt aus dem Nachlass des Herrn Dr. Berdrow Königsberg, d. 19/2
23. Naklejka donacyjna: Der Stadtbibliothek geschenkt von Herrn Prof. Schulz, Königsberg, Sept. 1922
24. Ekslibris: Nachlass von Dr Wilh Pelka gef. für das Vaterland am 25. März 1916; rkp. podpis W. Pelka
25. Naklejka królewieckiego wydawcy: Ferd. Beyer's, Buchhandlung, Koenigsberg i. Pr.
26. Na wyklejce górnej okł. papierowa nalepka z instrukcją jak należy dbać o wypożyczoną książkę
27. Ołówkowy zapis, prawdopodobnie klasyfikacja rzeczowa. Przykłady: Pd 6 ; Pd 22 ; Pd 58
28. Przykłady sygnatur: Oe 337 8 ; Oe 338 8 ; S 67. 8°. III
