Leonid Żytkowicz (1909–1991)

1945–1947 Bibliotekarz Biblioteki Uniwersyteckiej 
Profesor UMK 

Leonid Żytkowicz (1909–1991)

Urodził się 17 lipca 1909 r. w rodzinie nauczycielskiej w miasteczku Smorgonie na Białorusi. W 1929 r. ukończył Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Wilnie, a w 1933 r. studia historyczne na Uniwersytecie Stefan Batorego. Od 1934 r. pełnił funkcję sekretarza redakcji Ateneum Wileńskiego, a w 1935 r. został asystentem-wolontariuszem w Seminarium Historycznym USB. W 1938 r. otrzymał tytuł doktora na podstawie rozprawy Polska i Litwa w 1794 r.  

Już po wybuchy wojny, 1 października 1939 r., dostał etat młodszego asystenta na USB i pracował na tym stanowisku do chwili zamknięcia uczelni w połowie grudnia tego roku. W końcu 1940 r. był zatrudniony w Polskim Oddziale Instytutu Lituanistycznego w Wilnie, a od stycznia do czerwca 1941 r. i od sierpnia 1944 do kwietnia 1945 r. był pracownikiem naukowym Centralnego Archiwum Litewskiej SSR. Okupację niemiecką przeżył zarabiając na życie dawaniem korepetycji oraz pracą fizyczną. Do Torunia Żytkowicz przyjechał w połowie maja 1945 r. z zamiarem kontynuowania pracy naukowej na mającym właśnie powstać uniwersytecie. 

11 czerwca 1945 r. otrzymał jednak wraz ze dr. Stefanem Burhardtem, S. Lisowskim i J. Kapuścińską zatrudnienie w Książnicy Miejskiej z zadaniem adaptacji jej księgozbioru do potrzeb uniwersytetu. Od 1 IX 1945 został pracownikiem Biblioteki Uniwersyteckiej i Książnicy Miejskiej, w 1946 r. z wielką ofiarnością uczestniczył w zwożeniu do Torunia tzw. "księgozbiorów zabezpieczonych" z terenów byłych Prus Wschodnich i Pomorza Zachodniego. Z podróży do Pęzina (k. Stargardu Szczecińskiego) przywiózł słynną mapę Księstwa Pomorskiego niemieckiego kartografa E. Lubinusa z 1618 r.

1 października 1945 r. został zatrudniony jako asystent na Wydziale Humanistycznym tworzącego się Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Od 1953 r. pracował także w Instytucie Historii PAN. W 1971 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. W okresie wileńskim przedmiotem jego badań były dzieje Litwy w końcu XVIII w. W okresie powojennym zajmował się przede wszystkim problematyką agrarną w czasach nowożytnych oraz edytorstwem źródeł.  Profesor zmarł w Toruniu 4 grudnia 1991 r.

Opracowanie: Marta Czyżak

< Previous page Next page >