Czym był Sejm Walny Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jak wyglądało jego funkcjonowanie w czasach Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy? Dwa sejmy obradujące w Toruniu – w 1576 i 1626 roku – pozwalają przyjrzeć się praktyce parlamentarnej Rzeczypospolitej, a zarazem zobaczyć, jak różne mogły być zgromadzenia działające w ramach tego samego systemu.

Sejm z 1576 roku był sejmem zwyczajnym, którego obrady mogły trwać sześć tygodni i zakończyły się uchwaleniem konstytucji sejmowych. Sejm z 1626 roku miał charakter nadzwyczajny i obradował w skróconym trybie, a jego przebieg i rezultaty były odmienne. Mimo tych różnic oba zgromadzenia zwoływano i organizowano według podobnych zasad, ukształtowanych przez obowiązujące procedury, utrwalone zwyczaje oraz parlamentarne rytuały.

Ta część wystawy w syntetyczny i przede wszystkim wizualny sposób pokazuje, jak działał sejm Rzeczypospolitej: jakie miejsce zajmował w ustroju państwa, kto w nim uczestniczył, jakie posiadał kompetencje i w jaki sposób podejmowano decyzje. Krok po kroku przedstawia również drogę od zwołania sejmu do zakończenia jego obrad.

Osobne miejsce poświęcono sejmikom ziemskim – niezwykle ważnemu elementowi systemu parlamentarnego Rzeczypospolitej, bez którego nie sposób zrozumieć ani organizacji sejmu, ani mechanizmów reprezentacji politycznej szlachty.