Dorobek sejmowy i konsekwencje polityczne

Uchwała sejmu Deputaci do odbierania czwartej części sejmu toruńskiego, na Sejmie Walnym w Toruniu 29 listopada 1576 r., s. 335,

Uchwała sejmu Deputaci do odbierania czwartej części sejmu toruńskiego, na Sejmie Walnym w Toruniu 29 listopada 1576 r., MK 335

Kronikarze kończą relacje z sejmu dramatycznymi stwierdzeniami, że sejm rozszedł się bezowocnie, tzn. nie podejmując uchwał. Wynika to oczywiście z faktu, że – wbrew życzeniom królewskim – posłowie ziemscy nie wyrazili zgody na podatki. Nie uchwalono także merytorycznych konstytucji w żadnej z palących spraw politycznych.  

Badaczka sejmów z czasów króla Stefana – Anna Karabowicz – przekonuje jednak, że:

W świetle Metryki Koronnej sejm toruński pozostawił po sobie dorobek prawodawczy. Nie do końca właściwe […] wydaje się stwierdzenie ugruntowane w literaturze, a także w opinii współczesnych, że sejm ten rozszedł się bezowocnie.

Druk uchwały Ordinatia około dawania i płacenia podwod, na Sejmie Walnym w Toruniu 29 listopada 1576 r.

Druk uchwały Ordinatia około dawania i płacenia podwod, na Sejmie Walnym w Toruniu 29 listopada 1576 r.

Sejm przyjął bowiem dwie uchwały: 

  • Deputaci do odbierania czwartej części sejmu toruńskiego, na Sejmie Walnym w Toruniu 29 listopada 1576 r. (wersja rękopiśmienna w Metryce Koronnej – po lewej),
  • Ordinatia około dawania i płacenia podwod, na Sejmie Walnym w Toruniu 29 listopada 1576 r. (w wersji drukowanej – po prawej).

Na sejmie wydano także konfirmacje, czyli formalne potwierdzenia praw, m.in. dla miasta Baru oraz dla ludności żydowskiej: 

  • Privilegium Civium Barensium, Torunii in Conventu generali Regni 21 listopada 1576 r.,  
  • Iudaeorum Luceoriensium Privilegium, Toruń na Sejmie Walnym Koronnym 1 grudnia 1576 r.  

W kontekście lokalnym warto wspomnieć, że jeszcze przed rozpoczęciem sejmu – 1 września 1576 r. – król Stefan potwierdził prawa i przywileje Torunia. Natomiast już po zakończeniu obrad – 13 grudnia 1576 – monarcha potwierdził także statut cechu garncarzy toruńskich z 1524 r. 

Z pewnością atrakcją dla miasta i mieszczan, a także świadectwem przejściowej stołeczności Torunia, było przybycie do miasta i przed oblicze króla podczas obrad sejmu posła tatarskiego z orszakiem liczącym trzysta koni. Fakt ten odnotowali toruńscy kronikarze z Jakubem Henrykiem Zerneckem na czele.

< Previous page Next page >