Legacja królewska – program obrad sejmu
W krótkiej legacji rozesłanej do poszczególnych sejmików król przede wszystkim zwracał uwagę szlachty na fatalną sytuację międzynarodową Rzeczypospolitej. Zgodnie ze wstępem dokumentu:
Tak wszystkę z każdych stron różne następujące ściekają R.P. [Rzeczypospolitej] niebezpieczeństwa, że nie rozumie Jego Królewska Mość, aby kto był taki, który by nie widział, co się z ojczyzną dzieje. Gustaw książę sudermańskie wziąwszy Pilawski port, wszedł in penetralia Regni [w głąb Królestwa] i te miejsca, na których wszytkie dostatki nasze zawisły, mocą posiadszy prawie za swoje nazwał i wziąwszy Brunsberg [Braniewo], Fromborg, Ornetę i insze do tego przednie miasta, jako Elbląg, zamek i miasto Malborskie opanowawszy, czyni bez wstrętu dalsze progressy […]. Na Ukrainę następuje Tatarzyn prawie wszytką mocą i lubo Turcy odzywają się z przyjaźnią, ale […] trudno i od nich spodziewać się pokoju […]. Na takowe przypadki externorum periculorum [niebezpieczeństw zewnętrznych] na przeszłym sejmie pozwolony beł dwuniedzielny sejm, który z przyczyn wzwyż mianowanych złożyć raczy Jego Królewska Mość, inszych nie opuszczając tym czasem ratowania R.P. sposobów”.
W legacji oraz propozycji zaprezentowanej przez usta kanclerza na początku sejmu władca żądał od posłów:
- uchwalenia podatków wystarczających na opłacenie żołdu dla wojsk zaciężnych, pozwalających skutecznie prowadzić wojnę ze Szwecją,
- rozważenia propozycji rozejmu złożonej przez króla szwedzkiego Gustawa Adolfa,
- powołania przez sejm specjalnej komisji („deputacji”) działającej w sposób tajny, która pracowałaby nad planami obrony i jej finansowania poza jawnymi plenarnymi obradami sejmu.
Z taką koncepcją nie zgadzała się znaczna część sejmików i sejmowych liderów parlamentarnych. Należy dodać, że na wszystkich sejmach w latach dwudziestych XVII wieku szlachta dążyła do realizacji postulatów naprawy tzw. egzorbitancji, czyli postulatów naprawy nadużyć i naruszeń prawa dokonanych przez króla i jego urzędników w życiu publicznym.