Sejm w Toruniu został zwołany jako sejm nadzwyczajny z upoważnienia konstytucji sejmu warszawskiego z początków 1626 r. Pierwotną przyczyną zwołania miało być zagrożenie południowo-wschodniej granicy najazdem tatarskim. 

Zgodnie z treścią konstytucji: 

Za teraźniejszym Chana Tatarskiego osobą swoią i z hordami, w państwa nasze wtargnieniem, lubo i stipendia zwykłe [czyli zwyczajowe podarki] Tatarów doszły, i swawola kozacka iest poskromiona, i w porządek wprawiona, przyiaźń Cesarza Tureckiego barzo Nam podejrzana być musi. Przeto dla gruntowniejszego obmyśliwania bezpieczeństwa państw Naszych od pogan, i ze wszystkich stron, vigore huius Constitutionibus, ad hunc solum actum, et ad casum [na mocy niniejszej ustawy, dla tego jednego aktu i na wypadek] wojny tureckiej, dwuniedzielny sejm, sine omnibus sollennitatibus [pozbawiony wszelkich zwyczajowych ceremonii, czyli w uproszczonej formie] uchwalamy, na którym w żadne się insze konsultacye nie wdaiąc, externa [zewnętrzne] tylko pericula [zagrożenia] Rzeczypospolitej traktowane być maią […].

Król miał – pomiędzy sejmami zwykłymi (sześciotygodniowymi) – prawo do zwołania sejmu: 1) krótkiego (dwutygodniowego), 2) pozbawionego pewnych, wydłużających obrady elementów ceremonialnych, 3) którego przedmiot miał się ograniczać wyłącznie do spraw podatkowo-wojskowych związanych z zagrożeniem Tureckim.

W 1626 r. w związku ze zwołaniem sejmu monarcha wydał trzy uniwersały:  

• 30 sierpnia – o zwołaniu sejmu do Warszawy na dzień 13 października, 
• 12 września – o przełożeniu sejmu na 11 listopada, 
• 17–18 października – o przełożeniu ostatecznie daty początku sejmu na 19 listopada i przeniesieniu miejsca obrad do Torunia (w obozie pod Warcimierzem). 

W tym ostatnim uniwersale podano dwie przyczyny zmiany miejsca obrad: 

• zarazę panującą w okolicach Warszawy, oraz 
• konieczność pozostawania przez króla w pobliżu toczących się działań wojennych.