Przekład na język polski w opracowaniu Ludwika Birkenmajera. Przekład obejmuje tylko większą część księgi pierwszej oraz tytuły i wstępy ksiąg kolejnych „De revolutionibus”. Prezentowany na wystawie egzemplarz stanowi drugie, rozszerzone wydanie (pierwsze wydanie ukazało się w Krakowie w 1920 r.).
Zaznaczenie wersów do usunięcia opatrzone zapiską (w tłumcz. z j. łac.) „te linijki kazał usunąć Trybunał Inkwizycji za pontyfkatu Urbana VIII” w egzemplarzu pierwszego wydania De revolutionibus Biblioteki im. Zielińskich TNP, sygn. XVI, 170, k. iiii verso
Rękopis zawiera tablice i traktaty astronomiczne, m.in. tablice alfonsyńskie („Tabulae Alphonsinae redactionis Parisiensis”) oraz najstarszą znaną kopię nowej wersji tablic alfonsyńskich – „Tabulae resolutae planetarum super meridianum Wratisslaviensem” Petrusa Reina z Żytawy. Powstał ok. 1425 r., najprawdopodobniej w Pradze. Zawiera rysunki: personifikacje gwiazdozbiorów o cechach typowych dla malarstwa praskiego końca XIV w. Tablice alfonsyńskie, opracowane z inicjatywy Alfonsa X Mądrego, króla Kastylii (1252–1284), służyły do obliczania pozycji Słońca, Księżyca i planet względem gwiazd stałych. Były najpopularniejszymi tablicami astronomicznymi średniowiecznej Europy. Mikołaj Kopernik nabył drugie wydanie tablic (1492) w czasie studiów krakowskich i posługiwał się nimi w czasie swojej pracy. Na współoprawnych z inkunabułem kartach (kodeks Copernicana 4, Biblioteka Uniwersytecka w Uppsali) wpisał jeszcze w Krakowie „Tabulae resolutae” przeliczone na południk krakowski.
a) Oś wirującej raz na dobę Ziemi, wykonuje również powolny obrót wokół bieguna ekliptyki zataczając pełen stożek raz na ok. 26 tys. lat
b) Obrót ten powoduje powolne cofanie się punktów równonocy po ekliptyce, skracając długość roku zwrotnikowego (kalendarzowego) o ok. 20,4 minuty, w stosunku okresu obiegu Słońca przez Ziemię – roku gwiazdowego.
(Źródło: A. Opolski, Astronomiczne podstawy geografi, PWN, 1966)
